Kendi Kendini Gerçekleştiren Kehanet Nedir?
Kendi Kendini Gerçekleştiren Kehanet – Psikolojide kendi kendini gerçekleştiren kehanet, yanlış veya doğrulanmamış bir inanç, beklenti veya tahminin bir kişinin davranışını etkileyerek bu beklentinin gerçekleşmesine neden olduğu bir olgudur. Bu, davranışsal bir doğrulama döngüsü görevi görür; burada ilk düşünceler, eylemleri ve başkalarının eylemlerini ilk inançla uyumlu hale getirir.
Kendi Kendini Gerçekleştiren Kehanetlerin Temel Yönleri
Mekanizma: Bir birey, kendisi veya başkaları hakkında bir inanca sahiptir; bu inanç, davranışlarını belirler ve bu da beklenen sonucun gerçekleşmesine ve orijinal inancın güçlenmesine neden olur.
Türler: Negatif (örneğin, başarısızlık beklentisi düşük performansa yol açar) veya pozitif (örneğin, başarı beklentisi daha yüksek başarıya yol açar) olabilir.
Etki: Kişilerarası ilişkilerde, iş yerlerinde ve eğitimde algıyı ve gerçekliği şekillendirir.
Psikolojide Sık Görülen Örnekler
Pygmalion Etkisi (Öğretmen Beklentisi): Belirli öğrencilerin “yetenekli” olduğu söylenen (olmasa bile) öğretmenler, onlara daha fazla sıcaklık ve teşvikle davrandılar ve bu da öğrencilerin aslında daha iyi performans göstermelerine yol açtı.
Kişilerarası İlişkiler: Bir kişinin soğuk ve samimiyetsiz olduğuna inanıyorsanız, ona karşı mesafeli davranabilirsiniz; bu da onun size soğuk davranmasına ve ilk şüphenizi doğrulamasına neden olur.
İş Görüşmeleri: Gergin bir aday başarısız olacağını bekler, görüşme sırasında titrek davranır ve sonuçta işi alamaz, böylece kendi olumsuz tahminini kanıtlar.
İlgili Temel Kavramlar
Thomas Teoremi: Sosyolojik ilke: “İnsanlar durumları gerçek olarak tanımlarlarsa, sonuçları da gerçektir.”
Plasebo Etkisi: Bir kişi bir tedavinin kendisine yardımcı olacağına inanır ve bu beklenti nedeniyle, tedavi etkisiz olsa bile kendini daha iyi hisseder.
